Azerbaycan Cumhuriyeti Başsavcılığı, ülkenin anayasal düzeninin, kamu güvenliğinin ve vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunması ile dini radikalizm ve aşırıcılık faaliyetlerinin önlenmesi amacıyla, mevzuatla belirlenen yetkileri çerçevesinde çalışmalarını sürdürmektedir.

Bu kapsamda, Azerbaycan Cumhuriyeti Başsavcısı tarafından 16 Ekim 2026 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu’nun 281.2, 283.2.1 ve 167-3.1’inci maddeleri uyarınca ceza soruşturması başlatılmış ve soruşturmanın yürütülmesi Başsavcılık Soruşturma Dairesine tevdi edilmiştir.

Soruşturma kapsamında tespit edilen hususlar

Soruşturma sırasında elde edilen deliller doğrultusunda, Türkiye Cumhuriyeti’nde faaliyet gösteren bazı kişilerin çeşitli sosyal ağlar ve internet platformları aracılığıyla Azerbaycan Cumhuriyeti’nin anayasal düzeninin zorla değiştirilmesine, devlet iktidarının zorla ele geçirilmesine, ayrıca dini radikalizm temelinde şiddete ve dini nefret ve düşmanlığın körüklenmesine yönelik içerikler hazırlayıp yayımladıklarına dair makul şüphe oluşmuştur.

Soruşturma dosyasındaki bilgi ve belgelere göre, söz konusu konuşma ve paylaşımlar, kişilerin dini görüşlerini açıklamaları veya devlet organlarının faaliyetlerini eleştirmeleriyle sınırlı olmayıp şiddete ve devletin anayasal düzeninin hukuka aykırı yollarla değiştirilmesine yönelik çağrı niteliği taşıyan unsurlar içermektedir.

Bu fiillerin hukuki değerlendirmesi kapsamında, yayımlanan materyallerin içeriği, kullanılan ifadelerin bağlamı, kamuoyuna ulaştırılma biçimi, hedef kitlesi, yayılma özellikleri ve diğer ilgili hususlar incelenmiştir.

Soruşturmanın mevcut aşamasında toplanan deliller doğrultusunda, Türkiye Cumhuriyeti’nde yaşayan ve faaliyet gösteren aşağıdaki kişilere ilişkin makul şüphe oluşmuştur:

1.    Rıdvan Kaya, 1961 doğumlu, “Haksöz” dergisi ve “Haksöz Haber” internet sitesinde yazar;

2.    Zekeriyya Ceran, 1981 doğumlu, Abdullah İmamoğlu adıyla tanınan, “Köklü Değişim” yayınında yazar ve “Değişim TV” sunucusu;

3.    Fatih Tezcan, 1976 doğumlu, “Analiz Merkezi” internet sitesinin kurucusu ve “Fatih Tezcan’la Analiz Merkezi” programının yapımcısı;

4.    Ahmet Şanlı, 1971 doğumlu, “Ahmet Şanlı Hukuk Bürosu”nun yöneticisi;

5.    Fahrettin Taşkaya Saral, 1971 doğumlu, araştırmacı;

6.    Abdurrahman Tumer, 1975 doğumlu, Facebook’ta “Abdurrahman Tumer” adlı kişisel hesabın sahibi;

7.    Alparslan Tanrıkulu, moderatör ve sporcu.

Söz konusu kişilerin, 25 Eylül-18 Ekim tarihleri arasında X, Facebook, Instagram, YouTube, TikTok ve diğer internet platformlarında Azerbaycan Cumhuriyeti’nde devlet iktidarının zorla ele geçirilmesine, anayasal düzenin zorla değiştirilmesine ve şiddet kullanılarak dini nefret ve düşmanlığın körüklenmesine yönelik, dini radikalizm içerikli konuşmalar yaptıklarına; bu konuşmaların kayıtları ile benzer nitelikte çok sayıda fotoğraf, video ve diğer materyalleri geniş kitlelere ulaşan internet platformlarında yayımladıklarına ve söz konusu eylemlere yönelik aleni çağrılarda bulunduklarına dair makul şüphe oluşmuştur.

Ayrıca, soruşturma dosyasındaki bilgi ve belgelere göre Rıdvan Kaya, 3 Ekim 2026 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti’nin İstanbul Başkonsolosluğu önünde düzenlenen eylemde devlet iktidarının zorla ele geçirilmesine yönelik çağrılarda bulunmuş ve dini radikalizm içerikli konuşmalar yapmıştır. Rıdvan Kaya ile Abdullah İmamoğlu adıyla tanınan Zekeriyya Ceran da 13 Ekim 2026 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Ankara Büyükelçiliği önünde düzenlenen eylemde aynı nitelikte çağrılarda bulunmuş ve konuşmalar yapmıştır.

Uygulanan usul işlemleri ve tedbirler:

Soruşturma kapsamında, söz konusu 7 kişi hakkında 19 Ekim 2026 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu’nun aşağıdaki maddelerinde düzenlenen suçlardan resmî suç isnadında bulunulmuştur:

-    281.2’nci madde: Azerbaycan Cumhuriyeti’nde devlet iktidarının zorla ele geçirilmesine ve anayasal düzenin zorla değiştirilmesine yönelik aleni çağrıların tekraren yapılması.

-    283.2.1’inci madde: Dini düşmanlık, dini radikalizm ve dini fanatizm temelinde, şiddet kullanılarak dini nefret ve düşmanlığın körüklenmesi.

-    167-3.1’inci madde: Dini aşırıcılık faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine çağrıda bulunan, bu faaliyetleri gerekçelendiren ve gerekliliğini haklı gösteren materyallerin hazırlanması, bulundurulması ve yayılması.

Soruşturma makamının talepleri ve soruşturmaya usulen nezaret eden savcının başvuruları üzerine, Bakü şehri Binegedi İlçe Mahkemesinde bu kişiler hakkında yokluklarında tutuklama kararı verilmiş ve söz konusu kişiler uluslararası düzeyde aranmaya başlanmıştır.

Halihazırda, isnat edilen fiillerin tüm yönleriyle nesnel, eksiksiz ve kapsamlı biçimde araştırılması amacıyla gerekli soruşturma işlemleri sürdürülmektedir. Bu kapsamda çağrıların içeriği ve yayılma koşulları incelenmekte, ilgili materyalleri hazırlayan kişilerin kimlikleri belirlenmekte, elektronik deliller toplanıp doğrulanmakta ve ceza soruşturması bakımından önem taşıyan diğer hususlar araştırılmaktadır.

Ayrıca, soruşturma kapsamında gerekli işlemlerin yürütülmesi amacıyla uluslararası adli yardımlaşma ve iş birliği mekanizmalarından yararlanılmakta; Türkiye Cumhuriyeti’nin ve diğer ortak devletlerin ilgili yetkili makamlarıyla koordinasyon sağlanmaktadır.

Başsavcılığın kamuoyuna duyurusu

Başsavcılık, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası’nın herkesin vicdan ve din özgürlüğünü, düşünce ve ifade özgürlüğünü ve toplumsal ve siyasi görüşlerini hukuka uygun yollarla açıklama hakkını güvence altına aldığını bir kez daha vurgulamaktadır. Bununla birlikte, bu hak ve özgürlüklerin kullanılması; devlet iktidarının zorla ele geçirilmesine, anayasal düzenin şiddet yoluyla değiştirilmesine, dini nefret ve düşmanlığın körüklenmesine veya dini aşırıcılık faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine yönelik aleni çağrıları hukuka uygun hale getirmez.

Bu nitelikteki çağrıların internet siteleri, sosyal ağlar, video platformları ve diğer elektronik iletişim araçları üzerinden hazırlanması ve yayılması hukuki sorumluluk doğurur.

Azerbaycan Cumhuriyeti’nin anayasal düzenine ve kamu güvenliğine yönelen, ayrıca dini temelde şiddeti ve düşmanlığı teşvik eden hukuka aykırı fiillere ilişkin bilgiler araştırılmakta olup ilgili kişiler hakkında vatandaşlıklarına, yaşadıkları ülkeye, toplumsal konumlarına veya kullandıkları iletişim platformuna bakılmaksızın mevzuatta öngörülen gerekli usul işlemleri ve koruma tedbirleri uygulanacaktır.